Форум сайта «Глобус Беларуси»

[Валацуга]

Купель Глухариный ток

д. Ослевка

Р’ РЎ-части Рґ., около базы отдыха «Р“лухариный ток», РЅР° мелиоративном канале РІ поле.
Родника нет. Купель построена прямо на мелиоративном канале с хорошим течением. Доступ только с агроусадьбы Глухариный Ток, находящейся на севере д.Ослевка. На праздник Крещения 19 января у купели служат молебен и освящение воды.

53.96317/29.65584

Купель сооружена в виде часовни из дерева. Вода в купеле проточная. На стене висит мечтотимая икона Белыничской иконы Божией Матери.



Фото Victoryor

Подробнее: Купель Глухариный ток на родниках Беларуси

[Валацуга]

Родник Малыш

д. Семиковка

200м на Ю от д., 50м на В от поворота с дороги Н10007 в д.Маковка, НА СВ от просеки ЛЭП, в лесу.
Согласно преданию родник появился с рождением ребёнка:
РЈ даўнія часы РЅР° месцах цяперашніх вёсак, СЏРєС–СЏ маюць прыгожыя назвы Макаўка С– Сямікаўка, знаходзіліся хутары. Размяшчаліся СЏРЅС‹ РЅР° РґРІСѓС… узгорках, РЅР° С–С… жылі некалькі сем’СЏСћ сялян – аднаасобнікаў.
Р† РІРѕСЃСЊ адзін хутар славіўся тым, што Сћ С–Рј гаспадарыў РЇСћС…С–Рј, СЏРєС– вырошчваў вялікія плантацыі маку. Калі зацвітаў мак, СѓСЃС‘ навокал ззяла чырвоным колерам. Выспелае зерне збіралі, падсушвалі С– выкарыстоўвалі для выпечкі пірагоў, булак, абаранкаў. Рђ СЏРєС–СЏ лішкі заставаліся – прадавалі ці мянялі РЅР° соль. РЈ РЇСћС…С–РјР° быў сын Васіль, СЏРєС– вельмі любіў даглядаць гэту расліну.
На бліжэйшым хутары стаяла сядзіба Алеся, які займаўся жывёлагадоўляй: разводзіў авечак.
РЈ Алеся расла адзіная дачка Васіліна. Гэтыя РґР·РІРµ СЃСЏРј’С– велімі сябравалі паміж сабой. Хадзілі адзін РґР° аднага Сћ госці, дапамагалі РїР° гаспадарцы Сћ час жніва С– сенакосу.
Васіль і Васіліна з дзяцінства былі разам, вядома, сябравалі, а калі падраслі, то й пакахалі адзін аднаго. Усе людзі бачылі іх вялікае шчаслівае каханне. І ўсё ў іх было добра. Але аднойчы ноччу, калі зацвітаў мак, авечкі разламалі абгароджу, вырваліся на волю і патапталі ўсё Яўхімава макавае поле. Яўхім разлаваўся і ў гневе сваім паспрачаўся з Алесем. Так нядаўнія сябры сталі ворагамі. На ўсё жыццё. Бацькі забаранілі сустракацца Васілю і Васіліне, але яны пачалі сустракацца патаемна, у лесе, каля старога дуба. Васіль верыў у магічную сілу сямёркі, таму заўсёды на спатканне прыносіў у падарунак сваёй каханай сем пунцовых кветак маку. Прамінулі два годы. Закаханыя, нягледзечы на забарону бацькоў, дамовіліся быць разам да канца жыцця. Неўзабаве Васіліна зацяжарыла. Яна сказала бацьку, што чакае малыша. У роспачы, зняслаўлены Алесь, рашыў забіць Васіля. Даведаўшы пра месца іх спаткання, аднага вечара ён закрыў дачку у халодным склепе, а сам пайшоў на сустрэчу з Васілём. Каля дуба Алесь і забіў яго. Вярнуўшыся, прагнаў дачку са сваёй хаты. Васіліна стрымгалоў кінулася да старога дуба. Каля яго яна пабачыла свайго любага мёртвым, з сямю макамі ў руках.
Васіліне не было дзе жыць. Добрыя людзі сабраліся на талаку ды пабудавалі для яе, каля дуба, маленькую хацінку з адным акенцам. На свята Макавей, якое адзначаецца 14 жніўня, Васіліна пайшла ў лес па грыбы. Раптам адчула моцны боль у жываце, прысела адпачыць на пянёк. Слёзы цяклі ручаём. Плакала яна не ад болю. Галасіла па таму, што няма побач каханага. Тут яна нарадзіла свайго Малыша. Прылёгшы на траву, Васіліна заўважыла, як з зямлі пачала прабівацца крынічка. Яна вельмі абрадавалася, абмылася гэтай вадой сама, абмыла і немаўлятку. Крынічны струмень быў такім моцным, што вада сцякала вузкім раўчуком па схіле ўніз. Праз колькі часу з раўчука ўтварылася невялікая рэчка, якую назвалі Малыш.
Кожны год каля старага дуба, Васіліна садзіла сем макаў. Сынок падрастаў і любіў, як і яго бацька, даглядаць гэтыя кветкі. Гледзячы, як расце сын, у Васіліны ажывала сэрца, быццам знікала, забывалася на нейкі час яе вялікае гора.
На гэтым месцы стала больш сяліцца людзей, так і ўтварылася вёска Сямімакаўка. Але з цягам часу жыхары яе спрасцілі гэту назву, пачалі называць сваё паселішча Сямікаўка.
РќР° хутар, РґР·Рµ жыў Васіль, таксама пасялілася некалькі сем’СЏСћ хлебаробаў. Каб выказаць сваю памяць С– любоў РґР° Васіля, СЏРЅС‹ СћСЃРµ сталі вырошчваць мак. РЈСЃСЏ вёска пылала чырвоным колерам кахання. Рђ паселішча атрымала назву Макаўка.
При движении из д.Семиковка в сторону д.Глубокий Брод, необходимо проехать мост через р.Малыш, и не доезжая поворота в д.Маковка остановиться. В зарослях нужно разглядеть беседку. К ней ведёт заросшая тропа. В нескольких метрах от беседки находится родник.

53.81399/29.56838

В 2024г. можно наблюдать остатки бывшего благоустройства родника. Место мало посещаемо. Тропа с дороги ведёт к беседке. От неё был оборудован спуск к роднику. От поручней мало что осталось. Над родником установлен сруб, накрытый крышей.

увеличить до 1187x780

Фото Сергей Юшкевич, 2004г.

увеличить до 950x633

Фото Victoryor

Подробнее: Родник Малыш на родниках Беларуси

[Валацуга]

Вядзьмаркін камень

в. Цяхцін

Напрыклад, нiбыта ў вёсцы Цяхцiн, Бялынiцкi р-н, у р. Цех вядзьмарка кiнула камень, з-за чаго рака зрабiлася заклятай. Вераць, што калi знайсцi i выкапаць той камень, то рака адновiцца. (Культавыя i гiстарычныя валуны Беларусi 2022. Стр. 200)

[Валацуга]

Родник Аксеньковичи

д. Аксеньковичи

На Ю от ЮЗ-части д., 6м после моста через р.Ведерка, справа от дороги, в лесу, квартал 68.
Р’ ЮЗ-части Рґ., между домами №20 Рё №24 начинается РґРѕСЂРѕРіР° РІ лес СЃ мостом через СЂ.Ведерка. Проехав через РјРѕСЃС‚, через 6Рј справа Сѓ РґРѕСЂРѕРіРё находится СЂРѕРґРЅРёРє.

53.75546/29.66806

Родник необустроен. �меет большую родниковую ванну, из которой берут воду для питья. Рядом стоит шест с кружкой. Родниковый ручей впадает в р.Ведерка - правый приток.


Фото Андрей Агишев

Подробнее: Родник Аксеньковичи на родниках Беларуси

[Валацуга]

Родник Заполье

д. Заполье

Р’ РЎ-части Рґ., Р·Р° участком РґРѕРјР° №24 РїРѕ Центральной СѓР»., Сѓ правого берега СЂ. Липовка.
Р РѕРґРЅРёРє находится Р·Р° участком РґРѕРјР° №24 РїРѕ Центральной улице. Проезда Рє СЂРѕРґРЅРёРєСѓ нет. РўСЂРѕРїР° уже тоже РЅРµ просматривается. РћС‚ Центральной улицы необходимо пройти более 150 метров. Р РѕРґРЅРёРє находится Сѓ правого берега СЂ.Липовка. Здесь река делает РїРѕРІРѕСЂРѕС‚ Рё образует залив. Р РѕРґРЅРёРє находится РїРѕРґ многоствольным деревом. Сейчас Р·Р° рекой закрепилось название Липовка, РЅРѕ РЅР° старых картах фигурируют Рё РґСЂСѓРіРёРµ названия: Бахамцы, Малуш, Песочница.

53.84083/29.60808

Над родником установлено железобетонное кольцо диаметром около 1м. В кольце бьют три мощных ключа. Родниковый ручей через несколько метров впадает в р.Липовка - правый приток.


Фото Сергей Юшкевич

Подробнее: Родник Заполье на Родниках Беларуси

[Валацуга]

Р РѕРґРЅРёРє РўСѓСЂРѕРІРєР°-2

г. Белыничи

На В от г., 1км на В от пансионата Пралеска (ул.Чапаева 88), на С-берегу канала, в 2м ниже водопропускной трубы.
Родник расположен около болота. Возник после проведения мелиорации. Ближе всего находится пансионат Пралеска, построенный в районе бывшей деревни Туровка. Отсюда я дал и название роднику. Хорошая полевая дорога начинается от перекрёстка улиц Чапаева и 2-й Восточной. Дорога идёт между лесом и болотом, огибая его. Когда по правую сторону болото закончится необходимо свернуть на дорогу в поле. Она пересечёт мелиоративный канал, в котором и находится родник, в нескольких метрах северо-восточнее водопропускной трубы.

54.00713/29.74126

Родник необустроен. Дебит хороший и наличие большого содержания железа окрашивает выход воды в хорошо заметный рыжий цвет. Канал соединён с рекой Неропля.


Фото Victoryor

Подробнее: Родник Туровка-2 на родниках Беларуси

[Валацуга]

Каменныя крыжы вёскі Лубяны

Лубяны

alexBel:
У 1930 г. Аляксандр Каваленя ў ваколіцах вёскі выявіў каменны крыж з высечаным словам "Дарька", на жаль ў 60-я гг. крыж знік. Па адной з версій крыж забралі музейныя работнікі з Магілёва.
У 2-ой палове 2000-х жыхар вёскі, Сяргей Харытонаў, заўважыў, што каля броду рака вымыла "Другі Каменны крыж". Крыж быў выцягнуты на бераг.
Зараз мясцовыя недзе хаваюць крыж
Гэты фатаздымак выкананы Кацярынай Харытонавай
каля 2010 г.



Victoryor:
Трэці РїР° ліку артэфакт невялікі РїР° памеры С– мае даўжыню 55 СЃРј, шырыню перакладзіны – 35 СЃРј. Вага СЏРіРѕ такая, што здольны падняць адзін чалавек. РЈРЅС–Р·Рµ зроблены шып для замацавання крыжа Сћ грунце або адтуліне Сћ валуне ці РґСЂСЌРІРµ, РЅР° абодвух баках сяродкрыжжа высечаны маленькія чатырохканцовыя крыжыкі.
Крыж, знойдзены сёлета (2016) на дне Друці
Цікавасць уяўляе таксама месца знаходкі – выгіб ракі паміж урочышчамі Папоўка С– Круча. РЈ гэтым месцы Друць РЅР° працягу жыцця СћСЃСЏРіРѕ аднаго пакалення змяніла сваё рэчышча С– адсунулася РЅР° добрыя тры дзясяткі метраў далей РЅР° паўночны захад. Днішча СЏРµ СЃРєСЂРѕР·СЊ усеяна камянямі рознай формы С– памераў. РЇРЅС‹ ствараюць невялікія парогі, праз СЏРєС–СЏ перакатваецца плыня ракі.



***
РАСТУЦЬ Р— ПРАДОННЯ РљРђРњРЇРќР†…
Сівы туман плыве над плёсам.
У сутонні дрэмлюць прамяні.
У Тураве, блаславёным лёсам,
Растуць з прадоння камяні.
Гэтыя радкі паэтка Наталля Каліцька прысвяціла, бадай, самым вядомым каменным крыжам на тэрыторыі Беларусі, якія знаходзяцца ў Тураве і яго наваколлі. Па легендзе, тураўскія крыжы прыплылі ўверх па Прыпяці пасля хрышчэння кіяўлян.
Не менш цікавыя падзеі адбываюцца і на Бялыніччыне. Сёлета каменны крыж на дне Друці каля вёскі Лубяны знайшлі мясцовыя хлопцы Дзяніс ВАСІЛЬЕЎ, Аляксандр і Мікалай ЖУГАНЫ. І, трэба сказаць, гэта ўжо не першая падобная знаходка на тым месцы.
Першы каменны артэфакт, крыж Р· высечаным надпісам “Дарька”, стаў РІСЏРґРѕРјС‹ дзякуючы археолагу Аляксандру КАВАЛЕНЮ, СЏРєС– Р·РІСЏСЂРЅСѓСћ РЅР° СЏРіРѕ ўвагу Сћ 1930 РіРѕРґР·Рµ падчас раскопак Сѓ наваколлі вёскі. Пасля вайны гэты цікавы РїРѕРјРЅС–Рє даўніны Р·РЅС–Рє. РЇРє мяркуецца, СЏРіРѕ забралі супрацоўнікі Магілёўскага абласнога краязнаўчага музея, РґР·Рµ ён нібыта захоўваецца РґР° нашых дзён.
– Добра памятаю той крыж, – дзеліцца ўспамінамі мясцовы жыхар Сяргей РђРќРўРћРќРђРЋ. – РЃРЅ быў высечаны Р· шэра-СЃС–РЅСЏРіР° каменя С– ляжаў РЅР° пясчаным беразе Друці РІР° ўрочышчы Круча. РњРѕР№ бацька расказваў, СЏРє Сѓ час СЏРіРѕ дзяцінства людзі верылі, што калі крыж спаўзе СћРЅС–Р· С– апынецца РЅР° РґРЅРµ ракі, то надыдзе канец свету. Таму дзеці час ад часу абвязвалі СЏРіРѕ вяроўкамі С– Р· СѓСЃСЏРµ сілы спрабавалі ўсцягнуць наверх, далей ад вады. Але РєСѓРґС‹ ён падзеўся, ніхто дакладна сказаць РЅРµ можа.
Дзесьці пяць гадоў таму рака вымыла з берага чарговы крыж, адно з крылаў якога было зрэзана на конус. Але і ён у хуткім часе знік у невядомым накірунку. Сяргей Лукіч упэўнены, што крыж прытапіў у ціне Друці нехта з мясцовыя жыхароў, схаваўшы далей ад чужых вачэй.
Трэці РїР° ліку артэфакт невялікі РїР° памеры С– мае даўжыню 55 СЃРј, шырыню перакладзіны – 35 СЃРј. Вага СЏРіРѕ такая, што здольны падняць адзін чалавек. РЈРЅС–Р·Рµ зроблены шып для замацавання крыжа Сћ грунце або адтуліне Сћ валуне ці РґСЂСЌРІРµ, РЅР° абодвух баках сяродкрыжжа высечаны маленькія чатырохканцовыя крыжыкі.
Цікавасць уяўляе таксама месца знаходкі – выгіб ракі паміж урочышчамі Папоўка С– Круча. РЈ гэтым месцы Друць РЅР° працягу жыцця СћСЃСЏРіРѕ аднаго пакалення змяніла сваё рэчышча С– адсунулася РЅР° добрыя тры дзясяткі метраў далей РЅР° паўночны захад. Днішча СЏРµ СЃРєСЂРѕР·СЊ усеяна камянямі рознай формы С– памераў. РЇРЅС‹ ствараюць невялікія парогі, праз СЏРєС–СЏ перакатваецца плыня ракі. Прычым, такія каменныя брады сустракаюцца С– вышэй РїР° цячэнні, напрыклад, каля вёскі Чырвоны Бор. Відаць, нашы РїСЂРѕРґРєС– здавён аблюбавалі гэтыя стромкія берагі С– выкарыстоўвалі рачныя камяні для вырабу неабходных рэчаў, Сѓ тым ліку С– надмагільных крыжоў.
З іншага боку, магчыма тут некалі існавала старажытнае месца пахавання. Сяргей Антонаў расказвае, што паводле ўспамінаў старажылаў вёскі, на Кручы калісьці захоўваліся сляды ад магіл, якія сцёрліся за даўнасцю гадоў і з-за гаспадарчай дзейнасці людзей.
Рака вымыла не толькі крыж, але літаральна выдрала з тоўшчы зямлі ствол высокага дрэва, які тырчыць з берага паралельна люстэрку вады. Пра тое, што дрэва праляжала пад зямлёй даволі доўга, сведчыць двухмятровы слой зямлі над ім.
Сяргей Лукіч Р· захапленнем расказвае РїСЂР° гісторыю роднага краю С– Р· ахвотай адвёў аўтара гэтых радкоў РґР° незвычайнага валуна. Велічынёй Сѓ палову чалавечага росту, ён ляжыць РЅР° ўскрайку поля недалёка ад Лубяноў, каля ўрочышча Астрагі. Папярок каменя праходзіць доўгая перарывістая паласа шырынёй каля 5 С– глыбінёй каля 3 сантыметраў. РўРѕРµ, што гэты “шрам” рукатворны, РЅРµ выклікае сумнення. Аднак адказ РЅР° пытанне, хто спрабаваў рассекчы камень С– навошта, Сѓ народнай памяці РЅРµ захаваўся. Таму яшчэ адной загадкай Сѓ гістарычнай лубянскай старонцы застаецца больш.